De taal in 2015 van Piet Paulusma

Weerman Piet Paulusma begon zijn carrière bij Omrop Fryslân. Piet PaulusmaSinds 1996 presenteert hij de weersverwachtingen bij nationale zender SBS6. Paulusma werd drie keer verkozen tot populairste weerman van Nederland. Hij is een warm pleitbezorger van de Friese taal en sluit zijn weerberichten dan ook altijd af met: ‘Oant moarn!’

2015 was voor mij het jaar van...
De klimaatvluchteling. Klimaatvluchtelingen zijn mensen die ontevreden zijn over ons klimaat, of er zelfs last van hebben. Ze gaan tijdelijk of soms zelfs voorgoed verhuizen naar een gebied met een voor hen geschikter klimaat. Denk bijvoorbeeld aan mensen die de winter doorbrengen in warme landen, zoals Spanje en Portugal. Maar ook de eilanden van de Nederlandse Antillen zijn populair bij klimaatvluchtelingen. Klimaatvluchteling heeft er in 2015 nog een betekenis bij gekregen. Het zijn nu ook mensen die hun gebied of land ontvluchten vanwege het onleefbare klimaat. Door de opwarming van de aarde zijn bepaalde gebieden in het Midden-Oosten zo droog dat boeren er geen gewassen meer kunnen verbouwen en hun gebied ontvluchten. In de toekomst zullen er meer klimaatvluchtelingen komen, doordat meer gebieden opdrogen en andere gebieden onder water komen te staan door de stijging van de zeespiegel.

Wat is je favoriete woord van 2015?
Videoscheidsrechter: de digitale hulp die duidelijkheid kan geven in moeilijke situaties die voor een menselijke scheidsrechter niet of nauwelijks te volgen zijn of niet kunnen worden gezien. Even de beslissing opschorten, terugkijken, en meestal volgt de juiste beslissing. Het gebruik van een videoscheidsrechter is volgens mij erg belangrijk, omdat de belangen in de sport tegenwoordig zo hoog zijn. Een foute beslissing kan enorme gevolgen hebben, bijvoorbeeld door de financiële belangen voor clubs. Ik heb me in 2015 bij verschillende sporten afgevraagd waarom de videoscheidsrechter niet wordt ingevoerd.

Wie vond je de beste/meest inspirerende taalgebruiker van 2015?
Taal kan moeilijk zijn of taal kan makkelijk zijn. Het is maar net hoe je haar gebruikt. Ik hou ervan om op mijn vakgebied een weersverwachting in normale bewoordingen te presenteren. Hoogleraar Erik Scherder weet op een simpele manier en in jip-en-janneketaal te vertellen over de neuropsychologie, de studie van onze hersenen en het daaruit voorkomende gedrag. Hij kan dus moeilijk te begrijpen onderwerpen zodanig uitleggen dat het voor iedereen begrijpelijk is.

Wat was je favoriete taalmoment van 2015?
Mijn favoriete taalmoment was het moment waarop meteorologisch het moeilijkst uitspreekbare woord van het Nederlands bleek te zijn. Het gaat natuurlijk over mijn vakgebied, vandaar dat dit mij opviel. Ik kom inderdaad veel mensen tegen die de woorden meteorologie en meteorologisch moeilijk vinden om uit te spreken. Het woord komt in mijn werk standaard een aantal malen per jaar voor. Zoals bij het begin van de meteorologische winter, lente, zomer en herfst. Ik vertaal het dan altijd direct als: volgens de weerkunde.

Wat was voor jou het moeilijkste woord in 2015?
Nomofobie, oftewel de angst om je mobiele telefoon niet in de buurt te hebben. Dit woord typeert de huidige tijd. Het geeft uitstekend weer hoe verslaafd velen van ons zijn aan het mobieltje: ik zie veel mensen constant met het hoofd in hun mobiel. Ik schat in dat minstens 50% van de mobielgebruikers in meer of mindere mate nomofobie hebben. Iedereen die dit leest kan zijn of haar gedrag hier weleens op toetsen. Ik kan zelf ook niet het land in zonder mobiel, dus ik zeg weleens: ‘Wat moet ik zonder mobiel?’ Het is dus een woord dat heel actueel is, én een moeilijk woord.

Dit is een artikel uit het boek Taal in 2015.