Merknamen

Merknamen in de Van Dale-woordenboeken

In onze woordenboeken staan enkele trefwoorden die als ingeschreven merk zijn geregistreerd of die van een dergelijke merknaam zijn afgeleid. Zulke woorden zijn te herkennen aan de aanduiding MERK. Uit de opname van deze woorden kan niet worden afgeleid dat afstand wordt gedaan van bepaalde (merk)rechten dan wel dat Van Dale zulke rechten miskent, of dat het geoorloofd is dit woord als algemene aanduiding te gebruiken.

Beleid

Van Dale heeft het volgende beleid voor merknamen:
  • Van Dale onderzoekt niet op eigen initiatief of een woord een merknaam is. Een woordenboek is immers geen merknamenregister. Echter, door opname in het woordenboek menen sommigen dat ze mogen concluderen dat zij de merknaam niet (meer) hoeven te respecteren. Daarom onderneemt Van Dale actie op het eerste verzoek van een merknaamhouder.
  • Als een merknaamhouder zich meldt met het verzoek om een woord te schrappen of een woord te markeren als merknaam, dan komt dat woord op een lijst met merknamen die bij de bewerking van alle lexicografische producten van Van Dale nagelopen wordt. Een bijzondere behandeling van een woord dat tevens merknaam is geldt daarmee voor alle producten.
  • De Van Dale-redactie selecteert woorden voor opname in het woordenboek op grond van het feit dat ze in voldoende mate worden gebruikt in de algemene taal. Woorden die oorspronkelijk merknamen zijn, of woorden die afgeleid zijn van merknamen, zijn daarbij niet uitgezonderd; het daadwerkelijke taalgebruik is het opnamecriterium. Op verzoeken om een woord te schrappen, kan dus niet worden ingegaan.
  • In publicaties verschenen vóór oktober 2007 zijn woorden die merknaam zijn op trefwoordniveau voorzien van het teken ®. In uitzonderlijke gevallen staat dit symbool niet bij het trefwoord, maar binnen het woordenboekartikel. Dat is met name het geval als de merknaam meerwoordig is.
  • In publicaties verschenen vanaf oktober 2007 worden woorden die merknaam zijn of die van een merknaam zijn afgeleid of ermee zijn samengesteld, op trefwoordniveau voorzien worden van de superieur gezette aanduiding MERK. In uitzonderlijke gevallen, als markering bij het trefwoord niet mogelijk is omdat het bijvoorbeeld om een meerwoordige merknaam gaat, zal deze aanduiding niet bij het trefwoord, maar binnen het woordenboekartikel worden geplaatst. In de overige gedeelten van de lopende tekst zullen niet telkens opnieuw markeringen aangebracht worden.
  • Eventuele aanpassingen gebeuren telkens bij het verschijnen van een nieuwe druk of update van een woordenboek (hetzij in papieren of in digitale vorm). Omdat er, om bedrijfseconomische redenen, vaak ruime voorraad van een product wordt aangelegd, kan het langere tijd duren voordat een voorgenomen wijziging daadwerkelijk zichtbaar is. De lijst die hieronder is opgenomen, geeft steeds de meest actuele stand van zaken weer.
  • Overzicht van gemarkeerde merknamen

    De volgende merknamen komen, voorzien van de markering MERK of ®, voor in enige publicatie van Van Dale. Niet alle hier genoemde woorden komen ook daadwerkelijk voor in alle woordenboeken van Van Dale.

    merknaam

    komt voor als

    betekenis

    Alcantara

    alcantara

    geweven stof

    Bakelite

    (bij: bakeliet)

    handelsnaam van de stof bakeliet

    Bic

    bic

    balpen

    Biogarde

    biogarde

    soort yoghurt

    Bob

    bob

    niet-drinkende chauffeur

    Boedelbak

    boedelbak

    overkapte aanhangwagen

    Boekenbal

    boekenbal

    feest t.g.v. Boekenweek

    Boekenweek

    Boekenweek

    week voor propaganda boek

    Boekenweekgeschenk

    boekenweekgeschenk

    gratis boeken tijdens Boekenweek

    Boerengolf

    boerengolf

    variant op het golfspel

    Borrelnootje

    borrelnootje, borrelnootjeseffect

    nootje in een krokant laagje

    Botox

    Botox, botoxen, botoxlippen, botoxbehandeling

    cosmetische stof

    Caddie

    caddie

    boodschappenwagentje

    Caterpillar

    caterpillar

    rupsband; kermisattractie

    Chippendales

    chippendale

    gespierde, aantrekkelijke jongeman

    Chocomel

    chocomel

    chocoladedrank

    Dacron

    dacron

    bepaalde kunststof

    Digikid(s)

    digikid

    kind van internetgeneratie

    Floriade

    floriade

    bloemententoonstelling

    Frou Frou

    froufrou

    wafeltje

    Gele Gids

    gele gids

    bedrijvengids

    Girobank

    girobank

    bank die uitsluitend met overschrijving werkt

    Google

    googelen, googlebom, googlemoslim, googlificatie, opgoogelen, ontgoogelen

    zoeken op het internet, enz.

    Gore-tex

    gore-tex

    kunststof

    Gouden Gids

    gouden gids

    bedrijvengids

    Gsm

    gsm, gsm-cel, gsm-elleboog, gsm'en, gsm-jammer, gsm-lader, gsm-mast, gsm-netwerk, gsm-parkeren, gsm-roman, gsm'etje, gsm-toestel, gsm-nummer

    mobiele telefoon

    Grand Slam

    grand slam, grandslamtoernooi

    tennisterm

    Hittepit

    hittepit

    kussentje gevuld met kersenpitten

    Hüttenkäse

    hüttenkäse

    bepaald zuivelproduct

    Hyves

    hyven

    communiceren via het digitale vriendennetwerk Hyves

    Jacuzzi

    jacuzzi

    bubbelbad

    Jetski

    jetski, jetskiën

    waterscooter

    Jiffypotje

    jiffypotje

    plantenbakje

    Keurslager

    keurslager

    kwaliteitsslager

    Kinderboekenweek

    Kinderboekenweek

    week voor propaganda kinderboek

    Kindertelefoon

    kindertelefoon

    hulpdienst

    Kruimeldief

    kruimeldief

    stofzuigertje

    LEGO

    legoblok, legodoos, legosteen

    speelgoed

    Leukoplast

    leukoplast

    hechtpleister

    Librium

    librium

    bepaald kalmeringsmiddel

    Limo

    limonade

    verkorting van limonade

    Luxaflex

    luxaflex

    zonwering

    Maggi

    maggi, maggiblokje, maggiflesje, maggitablet

    groente- en vleesextract

    Marmoleum

    marmoleum

    vloerzeil

    Michelin

    michelinman, michelinmannetje

    dik mannetje

    MINI

    mini

    bepaald type auto

    Moonboot

    moonboot, moonboots

    bepaald type laars

    MSN

    MSN, msn'en, msn-taal

    (chatten via een) messenger

    Norit

    norit

    actieve kool

    Oasis

    oasis

    schuimblok voor bloemschikken

    Perlator

    perlator

    sproeikop aan kraan

    Plexiglas

    plexiglas, plexiglazen

    doorzichtige kunststof

    Polaroid

    polaroid, polaroidcamera

    foto

    Portakabin

    portakabin

    noodgebouw

    Predictor

    predictor, predictortest

    zwangerschapstest

    Ranja

    ranja

    limonade, limonadesiroop

    Rummikub

    rummikub, rummikuppen

    gezelschapsspel

    Schelvispekel

    schelvispekel

    bepaalde sterkedrank

    Scrabble

    scrabble, scrabbelen, scrabbelaar

    bepaald spel

    Spa

    spa, spaatje, spawater

    bronwater

    Spinning

    spinning, spinningbike

    vorm van fitness

    Startpagina

    startpagina

    internetpagina met koppelingen

    Stemwijzer

    stemwijzer

    computerprogramma

    Strimmer

    strimmer

    grasmaaier

    Tectyl

    tectyl, tectylbehandeling, tectyllaag, tectyleren, tectylering

    antiroestmiddel

    Teflon

    teflon, teflonlaag

    bepaalde kunststof

    Tetrapak

    tetrapak

    drankenverpakking

    Thermos

    thermos, thermosfles, thermoskan

    isolerende fles, kan

    Ugli

    ugli

    bepaalde vrucht

    Uitmarkt

    uitmarkt

    informatiemarkt over uitgaansmogelijkheden

    Umer

    umer

    bepaald zuivelproduct

    Valium

    valium

    bepaald kalmeringsmiddel

    Velcro

    velcro

    klittenband

    Velux

    velux, veluxraam

    kantelbaar dakraam

    Vlammetje

    vlammetje

    bepaalde snack

    VVV

    VVV, VVV-kantoor

    informatiekantoor voor toerisme en recreatie

    Walkman

    walkman

    draagbare muziekspeler

    Wegenwacht

    Wegenwacht, wegenwacht, wegenwachter, wegenwachtstation

    hulpverleningsdienst, medewerker van hulpverleningsdienst

    Windstopper

    windstopper

    kledingstuk

    Wokkels

    wokkel, wokkelen

    zoutje

    Xerox

    xerox, xeroxen, xeroxafdruk, xeroxapparaat, xeroxkopie, xeroxpapier

    fotokopie, fotokopiëren

    Zippo

    zippo

    aansteker